Không thấy kiến, không thấy xác ong, không có gì bất thường. Nhưng quân cứ ít đi qua từng tuần.
Đây là kiểu sự cố khó nhất vì không có dấu hiệu rõ để bám vào.
Bước một: đang là mùa nào. Trong quãng cuối mùa khô thì quân giảm là bình thường.
Bước hai: các tổ khác cùng vườn thế nào. Cả vườn cùng giảm thì đó là nhịp mùa hoặc nguồn hoa.
Bước ba: có ong mang phấn về không. Không có phấn nghĩa là đàn không nuôi lứa mới.
Bước bốn: có ong non tập bay không. Không thấy quá sáu tuần thì nghi mất chúa.
Bước năm: chỗ đặt có vấn đề không. Đổi chỗ với một tổ khoẻ để thử.
Bước sáu: mình đã làm gì trong vài tháng trước.
| Bước | Câu hỏi | Nếu có vấn đề |
|---|---|---|
| 1 | Đang mùa nào | Mùa khó thì để yên |
| 2 | Tổ khác thế nào | Cả vườn giảm thì do nguồn hoa |
| 3 | Có mang phấn về không | Không có thì đàn không nuôi lứa |
| 4 | Có ong non tập bay không | Không có quá sáu tuần thì nghi mất chúa |
| 5 | Chỗ đặt ra sao | Thử đổi chỗ với tổ khoẻ |
| 6 | Đã làm gì mấy tháng trước | Thu quá tay, tách sớm, mở thùng nhiều |
Đây là điều làm kiểu sự cố này khó lần nhất.
Thu mật cuối tháng 5 đến tháng 11, đàn suy vào quãng cuối mùa khô, cách nhau vài tháng.
Tách đàn giữa mùa, mất chúa lộ ra sau sáu tuần.
Mở thùng nhiều trong một tháng, hậu quả thấy vào tháng sau.
Vì vậy khi thấy đàn thưa dần, nguyên nhân thường nằm ở việc mình đã làm từ mấy tháng trước.
Không có sổ ghi chép thì gần như không lần lại được.
Đây là bước quan trọng nhất và cũng dễ làm nhất.
Nếu tổ này thưa mà tổ kia đông thì vấn đề nằm ở tổ này hoặc ở vị trí của nó.
Nếu cả vườn cùng thưa thì đó là nhịp mùa hoặc nguồn hoa chung, và không phải lỗi của mình.
Đây là lý do nên nuôi ít nhất hai tổ ngay từ đầu.
Nếu chỉ có một tổ thì hỏi người nuôi trong vùng xem đàn của họ lúc này thế nào.
Khi nghi vấn đề nằm ở vị trí thì có một cách kiểm khá đáng tin.
Đổi chỗ tổ thưa với một tổ khoẻ ở khu khác trong vườn, chờ vài tháng rồi xem.
Nếu tổ thưa khá lên ở chỗ mới thì đúng là vị trí cũ có vấn đề.
Nếu vẫn thưa thì vấn đề nằm ở bản thân đàn.
Lưu ý: cả hai đàn đều mất một ít quân do bay nhầm trong vài ngày đầu, nên chỉ làm khi thật cần và làm vào giữa tháng 5 đến tháng 11.
Có trường hợp làm hết mọi thứ mà đàn vẫn không lên.
Đàn yếu bẩm sinh cũng tồn tại, và không phải mọi đàn đều khoẻ như nhau.
Nếu đã qua hai mùa mà vẫn èo uột dù đã đổi chỗ và chăm kỹ thì nên chấp nhận và ghép quân về đàn khác.
Giữ một đàn èo uột nhiều năm thì vừa tốn công vừa không đi tới đâu.
Và đừng nhân giống từ đàn đó.
Xem đang là mùa nào và so với các tổ khác cùng vườn.
Vì hậu quả thường lộ ra muộn hơn nguyên nhân vài tháng.
Có, nhưng cả hai đàn đều mất một ít quân trong vài ngày đầu.
Rất khó lần lại. Nên bắt đầu ghi từ bây giờ.
Khi đã qua hai mùa mà vẫn èo uột dù đã đổi chỗ và chăm kỹ.
Đây là nguyên nhân mất đàn số một trong nghề nuôi ong dú. Cách xử lý khi đang xảy ra và cách chặn nó lại ngay từ gốc rễ.
Sự cố hay gặp ở vùng ẩm và sau những mùa mưa dài. Nguyên nhân thật đằng sau, cách xử lý theo từng mức độ và cách phòng ngừa.
Không cần mở thùng ra tìm chúa làm gì. Dấu hiệu gián tiếp, mốc thời gian cần nhớ và cách xử lý nếu đúng là đàn mất chúa.
Hiếm gặp hơn chuyện mất đàn vì kiến nhưng vẫn xảy ra. Những nguyên nhân đã được ghi nhận và cách phòng tránh ngay từ đầu.
Xác ong nằm nhiều trước cửa sau khi vườn quanh đó phun thuốc. Cách nhận biết cho đúng và những gì thực sự làm được lúc đó.
Gió bão, vật nuôi húc phải, hoặc do chân kê đã mục. Cách xử lý ngay tại chỗ và cách gia cố lại cho những mùa bão sau này.
Nơi hỏi đáp của cộng đồng nuôi ong dú, chủ yếu người mới. Nội dung viết theo dạng giải đáp thắc mắc thực tế người nuôi gặp hằng ngày, ngôn ngữ dễ hiểu, tránh thuật ngữ.