Đàn bỏ tổ đi mất

Sáng ra thấy tổ vắng hẳn, không còn ong ra vào. Mở ra thì tổ trống.

Hiếm hơn chuyện mất đàn vì kiến, nhưng vẫn xảy ra và thường có nguyên nhân rõ.

Những nguyên nhân đã ghi nhận

Chỗ đặt quá nóng: thùng phơi nắng cả ngày, đàn không điều hoà nổi.

Chỗ đặt quá động: gần lối đi lại nhiều, gần máy móc rung, hoặc bị khua động thường xuyên.

Mùi lạ mạnh: thùng mới đóng chưa bay mùi, sơn, hoặc hoá chất gần đó.

Bị quấy liên tục: kiến hoặc côn trùng khác quấy kéo dài mà không được xử lý.

Đàn mới chuyển về mà bị can thiệp nhiều trong tuần đầu.

Đàn mới chuyển về dễ bỏ nhất

Trong tuần đầu ở chỗ mới, đàn chưa gắn với vị trí và dễ bỏ đi nhất.

Đây là lý do ba việc dặn cho tuần đầu quan trọng tới vậy: không mở thùng, không cho ăn, không dời tổ.

Cũng là lý do phải đặt cố định ngay từ đầu thay vì đặt tạm rồi dời.

Và phải mở cửa tổ ngay khi đặt xuống, đừng để bịt qua đêm.

Qua được tuần đầu thì rủi ro bỏ tổ giảm hẳn.

Dấu hiệu báo trước

Đàn thường không bỏ đi đột ngột mà có dấu hiệu trước vài ngày.

Lượt ra vào giảm dần dù thời tiết bình thường.

Ong tụ nhiều ở ngoài thùng vào giữa trưa, dấu hiệu thùng quá nóng.

Đàn có vẻ căng thẳng, phản ứng mạnh hơn bình thường khi tới gần.

Thấy những dấu hiệu này thì nên xem lại chỗ đặt ngay, đừng chờ.

Xử lý khi đã bỏ đi

Không cứu lại được. Đàn đã đi thì không quay về.

Việc nên làm là tìm nguyên nhân để không lặp lại.

Kiểm chỗ đặt: có quá nắng không, có quá động không, có mùi gì lạ không.

Kiểm thùng: có mùi gỗ mới, mùi sơn, hay mùi hoá chất không.

Ghi lại vào sổ: bỏ đi ngày nào, trước đó đã làm gì, đặt ở đâu.

Thùng thu về, làm sạch, phơi nắng rồi dùng lại được.

Phòng từ khâu chọn chỗ

Chọn nơi có nắng buổi sáng và bóng buổi chiều.

Đặt lệch khỏi lối đi lại chính và chỗ trẻ hay chơi.

Không đặt gần máy móc rung hoặc nguồn tiếng ồn liên tục.

Dùng thùng gỗ đã phơi khô hẳn, không có mùi lạ.

Và chọn kỹ ngay từ đầu, vì dời tổ về sau luôn có cái giá của nó.

Bỏ một buổi đi quanh vườn vào các giờ khác nhau trong ngày là đủ để chọn được chỗ hợp, và buổi đó tiết kiệm rất nhiều rắc rối về sau. Nắng lúc chín giờ khác hẳn nắng lúc ba giờ chiều, mà chỉ nhìn một lần thì không thấy được.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Đặt thùng nơi phơi nắng cả ngày
• Dùng thùng gỗ còn mùi hoặc thùng mới sơn
• Can thiệp nhiều trong tuần đầu sau khi tổ về

Câu hỏi thường gặp

Đàn bỏ tổ có cứu lại được không?

Không. Đàn đã đi thì không quay về.

Nguyên nhân phổ biến nhất là gì?

Chỗ đặt quá nóng hoặc quá động.

Lúc nào đàn dễ bỏ tổ nhất?

Tuần đầu sau khi chuyển về chỗ mới.

Có dấu hiệu báo trước không?

Thường có: lượt ra vào giảm dần và ong tụ ngoài thùng giữa trưa.

Thùng cũ dùng lại được không?

Được, sau khi làm sạch và phơi nắng.