Người mới thường tưởng nuôi ong là công việc nặng, phải làm nhiều thứ mỗi ngày.
Thực tế thì ngược lại: việc rất ít, nhưng phải đều và phải đúng lúc.
- Mỗi ngày chỉ chừng nửa tiếng, phần lớn là đứng nhìn
- Mỗi tuần kiểm chống kiến một lần
- Mỗi tháng ghi sổ và nhìn tổng thể
- Hai đợt việc nặng trong năm: tách đàn và thu mật
Việc theo nhịp
Chia theo ngày, tuần, tháng và năm thì thấy rõ khối lượng thật.
| Nhịp | Việc | Thời gian |
|---|---|---|
| Mỗi ngày | Đứng nhìn cửa tổ vài phút | 5–10 phút |
| Mỗi tuần | Kiểm chân chống kiến, cắt cành chạm thùng | 15 phút |
| Mỗi tháng | Ghi sổ, nhìn tổng thể cả trại | 30 phút |
| Đầu tháng 5 đến tháng 11 | Gia cố mái che, kiểm tổng thể | Một buổi |
| Giữa tháng 5 đến tháng 11 | Tách đàn nếu đủ sức | Một buổi |
| Cuối tháng 5 đến tháng 11 | Thu mật | Một buổi |
| quãng cuối mùa khô | Gần như không đụng tới đàn | Rất ít |
Việc quan trọng nhất lại là việc nhẹ nhất
Đứng nhìn cửa tổ vài phút mỗi ngày. Nghe như không làm gì, nhưng đây là việc có giá trị nhất.
Nhìn lượt ra vào, nhìn ong có mang phấn về không, nhìn có gì khác thường không.
Phát hiện sớm thì xử lý dễ. Phát hiện muộn thì thường đã mất đàn.
Người nuôi lâu năm nói rằng nếu chỉ được giữ một thói quen thì họ chọn thói quen này.
Và nó không tốn gì ngoài vài phút mỗi sáng.
Việc nặng chỉ vài lần trong năm
Tách đàn: một buổi, làm vào giữa tháng 5 đến tháng 11.
Thu mật: một buổi, làm vào cuối mùa mưa khi dự trữ đã dày.
Gia cố trước mùa mưa: một buổi, kiểm mái che và chân kê.
Ba đợt này cộng lại chỉ vài ngày trong cả năm.
Phần còn lại là những việc nhỏ lặp lại đều đặn.
Đi vắng thì sao
Đây là câu hỏi thực tế mà ít ai nghĩ trước.
Đàn ong dú tự lo được khá lâu nếu chỗ đặt tốt và chống kiến kỹ.
Đi vắng một hai tuần thì thường không sao, miễn trước khi đi kiểm kỹ chân chống kiến và cắt sạch cành lá chạm thùng.
Đi lâu hơn thì nên nhờ người ghé xem, chỉ cần nhìn từ ngoài và kiểm chống kiến.
Đây là điểm khác biệt lớn so với nuôi gia súc: ong dú không cần cho ăn hằng ngày, nên đi vắng không phải nhờ người chăm như nuôi con vật khác.
So với nghề khác
Nhẹ hơn nuôi gia súc rất nhiều: không phải cho ăn hằng ngày, không phải dọn chuồng.
Nhẹ hơn làm vườn: không phải tưới, không phải bón.
Nhưng đòi hỏi khác: phải đều đặn và phải đúng lúc. Làm đúng việc sai thời điểm thì có khi hại hơn không làm.
Vì vậy nghề này hợp với người kiên nhẫn hơn là người khoẻ, và đó cũng là lý do nhiều người bận rộn vẫn nuôi được vài tổ trong vườn.
Nhiều người lớn tuổi nuôi ong dú rất tốt, chính vì họ có đủ kiên nhẫn để không can thiệp khi chưa cần. Người trẻ thường mắc lỗi ngược lại: làm quá nhiều thứ vì nghĩ như vậy mới là chăm kỹ, rồi đàn suy mà không hiểu vì sao.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Nghĩ phải làm nhiều việc mỗi ngày mới là chăm kỹ
- Bỏ qua việc đứng nhìn cửa tổ vì thấy không làm gì
- Đi vắng mà không kiểm chống kiến trước
Câu hỏi thường gặp
Mỗi ngày mất bao nhiêu thời gian?
Chừng năm tới mười phút, phần lớn là đứng nhìn cửa tổ.
Việc nào quan trọng nhất?
Đứng nhìn cửa tổ mỗi ngày vài phút.
Có phải cho ăn hằng ngày không?
Không. Đàn tự kiếm ăn, chỉ cho ăn khi thật sự đói trong mùa khó.
Đi vắng vài tuần được không?
Được nếu chỗ đặt tốt và đã kiểm chống kiến kỹ trước khi đi.
Nghề này có nặng không?
Không nặng, nhưng đòi hỏi làm đều và đúng lúc.