Đưa đàn qua mùa khó

quãng cuối mùa khô là quãng quyết định đàn nào còn và đàn nào mất.

Nhưng phần lớn việc phải làm lại nằm ở mấy tháng trước đó, chứ không phải trong chính mùa khó.

Chuẩn bị từ trước

Không thu quá tay vào cuối tháng 5 đến tháng 11, chừa đủ dự trữ.

Không tách đàn muộn, để cả hai bên kịp gây dựng.

Gia cố che nắng trước khi vào mùa khô.

Kiểm chân chống kiến và cắt sạch cành lá chạm thùng.

Bốn việc này làm vào cuối mùa mưa, và chúng quyết định nhiều hơn mọi thứ làm trong chính mùa khó.

Trong mùa khó thì làm ít nhất

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất và cũng khó theo nhất với người mới.

Đàn đang thu hẹp lại để tiết kiệm, chúa giảm đẻ, quân hao dần. Đó là cơ chế tự bảo vệ chứ không phải bệnh.

Mở thùng lúc này là bắt đàn dùng sức đi thu nhựa cây trám lại, đúng lúc ngoài kia không có gì.

Tách đàn lúc này thì cả hai bên đều không đủ sức, và thường mất cả hai.

Việc duy nhất phải làm đều là kiểm chống kiến, vì kiến hoạt động mạnh nhất đúng vào mùa này.

Chuyện cho ăn

Cho ăn là biện pháp cuối, không phải việc thường quy.

Chỉ cho ăn khi có dấu hiệu đói rõ: đàn ra vào rất thưa dù trời nắng, mở ra thấy dự trữ gần cạn.

Cho lượng nhỏ, đặt gần cửa tổ, và ngưng khi ngoài kia bắt đầu có hoa trở lại.

Cho ăn đều đặn thì đàn ỷ lại và không tự tìm nguồn, mà mùi đường còn hút kiến.

Và cho ăn không giải quyết được chuyện mất chúa hay chỗ đặt sai, nên phải xác định đúng nguyên nhân trước.

Chấp nhận đàn chững lại

Đàn chững trong mùa khó là bình thường, không phải dấu hiệu mình làm sai.

Quân hao dần, lượt ra vào thưa, chúa giảm đẻ. Đó là nhịp tự nhiên.

Người mới hay hoảng ở quãng này rồi can thiệp, và chính việc can thiệp mới làm đàn hỏng.

Cách nhìn đúng: mùa khó là mùa để đàn sống sót, không phải mùa để đàn phát triển.

Qua được mùa đó thì vào tháng 5 đến tháng 11 đàn hồi rất nhanh.

Sau mùa khó

Đầu tháng 5 đến tháng 11 là lúc kiểm tổng thể.

Xem tổ nào qua được, tổ nào suy, tổ nào mất.

Đọc lại sổ để đối chiếu: tổ suy có phải là tổ đã thu nhiều vào cuối mùa trước không, có phải tổ đặt ở khu nắng không.

Từ đó điều chỉnh cho mùa sau.

Ở Hội Ong Dú, buổi kiểm này được làm cố định hằng năm, và là lúc rút ra nhiều bài học nhất.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Tách đàn hoặc thu mật trong mùa khó
• Mở thùng kiểm tra vì lo đàn chững lại
• Cho ăn đều đặn thành thói quen

Câu hỏi thường gặp

Đàn chững trong mùa khó có sao không?

Bình thường. Đó là cách đàn tự thu hẹp cho vừa với nguồn.

Chuẩn bị từ khi nào?

Từ cuối mùa mưa trước đó mới kịp.

Trong mùa khó nên làm gì?

Chỉ kiểm chống kiến hằng tuần, còn lại để yên.

Khi nào mới nên cho ăn?

Chỉ khi có dấu hiệu đói rõ, và cho lượng nhỏ.

Sau mùa khó làm gì?

Kiểm tổng thể và đọc lại sổ để điều chỉnh cho mùa sau.