Những thứ thú vị quan sát được ở cửa tổ

Đứng nhìn cửa tổ là việc để theo dõi sức đàn. Nhưng làm lâu thì thấy nhiều thứ khác, và đó mới là phần thú vị.

Đây là những thứ người nuôi hay kể lại nhất.

Màu phấn ở chân ong

Ong về mang phấn ở chân, và màu phấn đổi theo loại hoa chúng đang ăn.

Vàng, cam, trắng ngà, có khi tím nhạt. Cùng một ngày có thể thấy vài màu khác nhau.

Theo dõi màu phấn qua các tháng thì biết đàn đang khai thác nguồn nào, và khi màu đổi thì biết mùa hoa vừa chuyển.

Đây là cách theo dõi mùa hoa mà không cần đi khảo sát: cứ nhìn chân ong là biết.

Nhiều người thấy đây là chi tiết thú vị nhất khi mới bắt đầu quan sát.

Ong gác cửa

Luôn có vài con đứng ngay miệng ống, quay đầu ra ngoài.

Chúng kiểm tra mọi thứ đi qua, và khi có gì lạ thì phản ứng ngay.

Đưa ngón tay lại gần thì thấy chúng dịch chuyển tư thế, có khi bay ra bu.

Ban đêm nhiều loài còn bịt bớt miệng ống lại rồi sáng ra mở lại.

Nhìn chi tiết này vài lần là thấy tổ ong không phải một cái hộp có ong ra vào, mà là một hệ thống đang vận hành.

Ong non tập bay

Đây là cảnh đáng xem nhất và cũng là dấu hiệu quan trọng nhất.

Vào giữa trưa nắng, một đám ong nhỏ bay lượn vòng vòng trước cửa, mặt luôn hướng về tổ.

Chúng đang ghi nhớ vị trí và cảnh quan xung quanh để biết đường về.

Cảnh này chỉ kéo dài chừng mươi phút và không phải ngày nào cũng có.

Thấy được nghĩa là đàn có chúa và đang nuôi lứa mới, nên vừa vui vừa yên tâm.

Nhịp trong ngày

Nhìn cùng một tổ ở các giờ khác nhau thì thấy nhịp khá rõ.

Sáng nắng lên: ong bắt đầu ra, ban đầu thưa rồi đông dần.

Giữa buổi sáng: đông nhất, ra vào liên tục.

Giữa trưa nóng: chậm lại, và có thể thấy ong quạt ở cửa.

Chiều: về dần, và tới chiều muộn thì gần như không còn ai ra.

Biết nhịp này thì chọn được giờ quan sát tốt nhất, và cũng không hoảng khi thấy tổ vắng lúc chiều.

Khác nhau giữa các tổ

Nuôi hai ba tổ thì thấy mỗi tổ một tính.

Tổ này ra sớm hơn, tổ kia ra muộn. Tổ này bu nhiều khi mình lại gần, tổ kia thì lượn vài vòng rồi thôi.

Ống vào tổ mỗi tổ xây một kiểu, dù cùng loài.

Những khác biệt nhỏ này làm việc quan sát thú vị hơn nhiều so với chỉ nhìn một tổ.

Và cũng là lý do nữa để nuôi ít nhất hai tổ.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Chỉ nhìn tổ khi nghi có chuyện
• Đưa tay chọc vào miệng ống để xem phản ứng
• Nhìn vào chiều muộn rồi tưởng đàn yếu

Câu hỏi thường gặp

Màu phấn ở chân ong nói lên gì?

Loại hoa đàn đang khai thác, và khi màu đổi thì mùa hoa vừa chuyển.

Ong non tập bay lúc nào?

Giữa trưa nắng, kéo dài chừng mươi phút.

Vì sao có ong đứng ở miệng ống?

Đó là ong gác, kiểm tra mọi thứ đi qua cửa.

Chiều tổ vắng có sao không?

Bình thường. Chiều muộn thì đàn đã về gần hết.

Các tổ có khác nhau không?

Có. Mỗi tổ một nhịp và một kiểu xây ống vào tổ.