Sau một đêm gió lớn, ra vườn thấy thùng nghiêng hoặc đổ hẳn.
Đây là sự cố xử lý được nếu làm nhanh, và phòng được hoàn toàn bằng khâu gia cố.
- Dựng lại ngay nhưng làm nhẹ tay và vào lúc mát
- Bọng mật vỡ thì phải lau sạch để không hút kiến
- Nguyên nhân thường là chân kê không chắc hoặc mục
- Gia cố trước mùa mưa bão là việc đáng làm hằng năm
Xử lý ngay
Dựng thùng lại đúng hướng cũ, càng sớm càng tốt.
Làm vào lúc mát nếu có thể, nhưng nếu thùng đổ giữa trưa nắng thì phải làm ngay chứ không chờ.
Kiểm bên trong xem bọng có vỡ nhiều không. Nếu có thì lau sạch phần mật chảy ra, cả trong lẫn ngoài.
Đóng thùng lại, đặt cố định, và để yên vài ngày.
Kiểm chống kiến kỹ trong tuần đó, vì mùi mật vương ra hút kiến rất nhanh.
| Mức độ | Biểu hiện | Xử lý |
|---|---|---|
| Nghiêng nhẹ | Thùng lệch, chưa đổ | Chỉnh lại, gia cố chân |
| Đổ, bọng chưa vỡ | Thùng nằm nghiêng | Dựng lại, để yên |
| Đổ, bọng vỡ ít | Có mật chảy ra | Lau sạch, kiểm kiến hằng ngày |
| Đổ, bọng vỡ nhiều | Mật chảy nhiều, đàn rối | Lau sạch, theo dõi kỹ |
| Thùng nứt vỡ | Gỗ hỏng | Chuyển đàn sang thùng khác |
Vì sao phải lau sạch mật
Mật chảy ra là thứ hút kiến mạnh nhất.
Đàn vừa qua một cú sốc, quân đang rối, và lúc đó lại thêm kiến thì rất dễ mất.
Vì vậy lau sạch cả trong thùng lẫn quanh chân kê là việc bắt buộc sau khi dựng lại.
Và kiểm chống kiến hằng ngày trong tuần đó thay vì hằng tuần.
Nhiều đàn mất không phải vì cú đổ mà vì kiến vào sau đó.
Nguyên nhân thường gặp
Chân kê không chắc, hoặc đã mục mà không ai để ý.
Đế chân quá nhỏ nên lún khi đất mềm sau mưa.
Gió mạnh mà thùng đặt nơi trống, không có gì chắn.
Vật nuôi trong nhà húc vào, hoặc trẻ nhỏ nghịch.
Cành cây gãy rơi trúng trong mưa bão.
Năm nguyên nhân này đều phòng được bằng khâu gia cố.
Gia cố trước mùa mưa bão
Đây là việc nên làm cố định hằng năm, vào đầu tháng 5 đến tháng 11.
Kiểm chân kê: có mục không, có lung lay không, đế có đủ rộng không.
Neo thùng vào giá bằng dây hoặc thanh chắn nếu ở vùng gió mạnh.
Cắt tỉa cành cây có thể gãy rơi trúng thùng.
Kiểm mái che xem có bị gió lật không.
Ở Việt Nam thì nhiều thông tin lan truyền chưa được kiểm chứng, nên phần neo giữ càng đáng làm kỹ.
Sau khi dựng lại
Để yên vài ngày, không mở thùng kiểm tra thêm.
Đàn cần thời gian dọn dẹp và sắp xếp lại bên trong.
Quan sát từ ngoài: nếu sau vài ngày lượt ra vào trở lại bình thường thì đàn đã ổn.
Nếu đàn suy rõ sau vài tuần thì có thể cú đổ đã làm hỏng nhiều bọng ấu trùng, và lúc đó theo dõi thêm rồi tính.
Ghi vào sổ ngày xảy ra và nguyên nhân, để đối chiếu về sau.
Nếu cùng một chỗ hay bị đổ qua nhiều mùa thì đó là dấu hiệu vị trí hoặc chân kê có vấn đề, chứ không phải chuyện ngẫu nhiên. Lúc đó nên dời cả cụm sang khu khác thay vì gia cố mãi.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Dựng thùng lại mà quên lau sạch mật chảy ra
- Bỏ qua việc kiểm chân kê trước mùa mưa
- Mở thùng kiểm tra nhiều lần sau khi dựng lại
Câu hỏi thường gặp
Thùng đổ thì dựng lại ngay được không?
Nên dựng lại càng sớm càng tốt, đúng hướng cũ.
Vì sao phải lau sạch mật?
Vì mật chảy ra hút kiến, và đàn lúc đó đang yếu.
Bao lâu thì đàn ổn lại?
Vài ngày nếu bọng không vỡ nhiều.
Gia cố thùng vào lúc nào?
Đầu mùa mưa, làm cố định hằng năm.
Thùng bị nứt vỡ thì sao?
Chuyển đàn sang thùng khác đã phơi khô.