Đàn tôi mãi không lên, có phải làm sai gì

Nuôi được vài tháng, thấy đàn không đông lên như mong đợi, và bắt đầu lo mình làm sai gì.

Trước khi hỏi ai thì có mấy thứ tự kiểm được, và phần lớn trường hợp lộ ra ngay.

Tự kiểm theo thứ tự

Câu một: đang là mùa nào. Nếu đang trong quãng cuối mùa khô thì đàn chững lại là bình thường, không phải bệnh.

Câu hai: đàn về được bao lâu. Đàn mới về cần vài tháng để ổn định, đừng đánh giá sớm.

Câu ba: các tổ khác cùng vườn thế nào. Nếu cả vườn cùng chững thì đó là nhịp mùa hoặc nguồn hoa, không phải riêng tổ đó.

Câu bốn: có ong mang phấn về không. Có phấn nghĩa là đàn đang nuôi lứa mới.

Câu năm: mình đã làm gì trong tháng vừa rồi. Mở thùng nhiều lần, cho ăn, hay dời tổ đều ảnh hưởng.

Nguyên nhân phổ biến nhất

Can thiệp quá nhiều: mở thùng nhiều lần vì lo, mỗi lần mở là đàn phải trám lại và điều hoà lại nhiệt độ.

Chỗ đặt sai: nắng chiều quá gắt, hoặc quá ẩm, hoặc gần khu phun thuốc.

Kiến quấy kéo dài: không đủ để mất đàn ngay nhưng đủ để đàn không lên nổi.

Nguồn hoa thiếu: quanh nhà không có gì trong một quãng dài của năm.

Bốn nguyên nhân này chiếm phần lớn trường hợp, và ba cái đầu đều sửa được.

So với tổ khác trước khi kết luận

Đây là lý do nên nuôi ít nhất hai tổ.

Nếu tổ này thưa mà tổ kia đông thì vấn đề nằm ở tổ này hoặc ở vị trí của nó.

Nếu cả hai cùng thưa thì đó là nhịp mùa hoặc nguồn hoa chung.

Không có gì để so thì rất khó biết, và người mới hay lo lắng không cần thiết.

Nếu chỉ có một tổ thì hỏi người nuôi trong vùng xem đàn của họ lúc này thế nào.

Khi nào mới nên can thiệp

Xử lý ngay nếu: có đường kiến, thùng nghiêng, thấy ẩm mốc, hoặc ong bò không bay được.

Chờ và theo dõi nếu: đang trong mùa khó, đàn mới về chưa lâu, hoặc vẫn thấy ong mang phấn về.

Mở thùng kiểm tra chỉ khi đã theo dõi vài tuần mà tình hình xấu đi rõ.

Nguyên tắc chung là đừng can thiệp sớm. Phần lớn đàn chỉ cần thời gian và để yên.

Hỏi ai và hỏi thế nào

Nếu đã tự kiểm mà vẫn không rõ thì hỏi người bán tổ hoặc người nuôi trong vùng.

Mô tả cụ thể thay vì hỏi chung chung: đàn mua tháng nào, đặt ở đâu, tuần này thấy gì, đã làm gì trong tháng vừa rồi.

Kèm ảnh cửa tổ và ảnh chỗ đặt. Một tấm ảnh nói được nhiều hơn vài dòng mô tả.

Càng cụ thể thì lời khuyên nhận được càng dùng được.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Mở thùng nhiều lần vì lo đàn không lên
• Kết luận đàn có vấn đề khi đang trong mùa khó
• Hỏi chung chung mà không mô tả cụ thể

Câu hỏi thường gặp

Đàn chững lại có phải bệnh không?

Thường không. Trong mùa khó thì chững lại là bình thường.

Đàn mới về bao lâu thì ổn định?

Vài tháng, và thường phải qua một mùa mưa mới thấy rõ.

Làm sao biết đàn có vấn đề riêng?

So với tổ khác cùng vườn. Nếu chỉ một tổ kém thì mới là vấn đề riêng.

Khi nào nên mở thùng kiểm tra?

Chỉ khi đã theo dõi vài tuần mà tình hình xấu đi rõ.

Hỏi người khác thế nào cho hiệu quả?

Mô tả cụ thể và kèm ảnh cửa tổ cùng chỗ đặt.